Өткеннен болашаққа
«Маған Арал теңізін көру бақыты бұйырды. Ол кездері суда қайықтар мен кемелер әлі болатын, мен мұның бәрін өз көзіммен көрдім. Бүгін теңіз, өкінішке орай, енді жоқ. Бірақ бір күні оның қалпына келетініне шын жүректен сенемін. Өйткені, болашақ жастардың еншісінде, олар теңізді қайтарады деп сенемін», - дейді зейнеткер Назым Сәдуақасова.
Назым Сәдуақасова 1946 жылы балалық және жастық шағы өткен Семей қаласында дүниеге келген. Болашақ күйеуін Семейде кездестірді, ол мал дәрігері мамандығында, ал Назым мұғалімдікте оқыды.
«23 жасымда Аралдың бір жігітіне тұрмысқа шықтым, оның отбасына қосылып, Аралға көшіп келдім. Содан бері жарты ғасыр өтті. Бұл шаңыраққа келгенімде қайын атам, қайын енем, күйеуім және үш қайын сіңілім болды. Өмір қуаныш та, сынақ та әкеледі. Қайын атам мен енем қайтыс болды, кейін күйеуім де өмірден өтті. Бірақ, Аллаға шүкір, 10 керемет балам бар: 5 ұл, 5 қыз. Олардың барлығы өмірден өз орындарын тапты», – дейді Назым. «Мен өзімді бақытты сезінемін, өйткені менің отбасымызды жалғастырып жатқан балаларым мен немерелерім бар». Қазір жасым 80-ге таяп қалды, балаларымның ортасында өмір сүріп жатқаныма Аллаға мың да бір шүкір.
Балалармен бала сияқты қуанамын, ал үлкендермен өзімді абыроймен ұстаймын, өз орнымды сезінемін. Мен өзімді нағыз бақытты әже деп санаймын».
Сазды ауылына көшіп келген Назым жергілікті мектепке орыс тілі мұғалімі болып жұмысқа орналасады, мамандығы химия-биология пәнінің мұғалімі болғанымен, орыс тілді ортада өскендіктен орыс тілін жетік меңгерген. . Ол 10 жыл бойы осылай жұмыс істеді. 1981 жылы күйеуі Шижаға ауылына мал дәрігері болып ауыстырылып, олар сонда көшіп келді.
Назым ұстаздық жолын жалғастырып, тағы 11 жыл бастауыш мектепте сабақ берді. Қазір ол Шижағада тұруын жалғастырып, кейде Аралға баласына қонаққа келеді.
«Арал қаласы бірте-бірте өзгеріп келеді. Жыл сайын ол жақсарып келеді бұл үрдіс әрине қуантады. Иә, қазір жастарға Аралдың өзінде жұмыс табу оңай емес, бірақ мен олардың алдында үлкен өзгерістер күтіп тұрғанына сенемін. Біз өскелең ұрпаққа сенім артып, олардың табысқа жететініне сенеміз. Болашақ солардың қолында», – дейді Назым жымиып.
«23 жасымда Аралдың бір жігітіне тұрмысқа шықтым, оның отбасына қосылып, Аралға көшіп келдім. Содан бері жарты ғасыр өтті. Бұл шаңыраққа келгенімде қайын атам, қайын енем, күйеуім және үш қайын сіңілім болды. Өмір қуаныш та, сынақ та әкеледі. Қайын атам мен енем қайтыс болды, кейін күйеуім де өмірден өтті. Бірақ, Аллаға шүкір, 10 керемет балам бар: 5 ұл, 5 қыз. Олардың барлығы өмірден өз орындарын тапты», – дейді Назым. «Мен өзімді бақытты сезінемін, өйткені менің отбасымызды жалғастырып жатқан балаларым мен немерелерім бар». Қазір жасым 80-ге таяп қалды, балаларымның ортасында өмір сүріп жатқаныма Аллаға мың да бір шүкір.
Балалармен бала сияқты қуанамын, ал үлкендермен өзімді абыроймен ұстаймын, өз орнымды сезінемін. Мен өзімді нағыз бақытты әже деп санаймын».
Сазды ауылына көшіп келген Назым жергілікті мектепке орыс тілі мұғалімі болып жұмысқа орналасады, мамандығы химия-биология пәнінің мұғалімі болғанымен, орыс тілді ортада өскендіктен орыс тілін жетік меңгерген. . Ол 10 жыл бойы осылай жұмыс істеді. 1981 жылы күйеуі Шижаға ауылына мал дәрігері болып ауыстырылып, олар сонда көшіп келді.
Назым ұстаздық жолын жалғастырып, тағы 11 жыл бастауыш мектепте сабақ берді. Қазір ол Шижағада тұруын жалғастырып, кейде Аралға баласына қонаққа келеді.
«Арал қаласы бірте-бірте өзгеріп келеді. Жыл сайын ол жақсарып келеді бұл үрдіс әрине қуантады. Иә, қазір жастарға Аралдың өзінде жұмыс табу оңай емес, бірақ мен олардың алдында үлкен өзгерістер күтіп тұрғанына сенемін. Біз өскелең ұрпаққа сенім артып, олардың табысқа жететініне сенеміз. Болашақ солардың қолында», – дейді Назым жымиып.
Елнұр Елшекенов, Жаңақұрылыс ауылдық округінің әкімі: «Осы ауылда өсіп-өніп, өмір сүргеннен бері менің басты уәжім әрқашан осы өңірдің тұрғындары болып қала береді – олардың әл-ауқатын жақсартып, барынша көп жұмыс орындарын ашу. «Мені сеніммен, үмітпен сайлаған халықтың үмітін ақтау – менің басты парызым».
«Бұған дейін мен кәсіпкер ретінде адамдарға көмектескім келді, сондықтан болар, тұрғындар мені қолдады. Шынымды айтсам, менде әкім боламын деген ой болған жоқ – мен өз кәсібімді жалғастыруды жоспарладым. Бірақ, «адамның емес, Алланың қалауы» дегендей, менің әкім болып сайлануым соның жарқын мысалы, — дейді Елнұр. Әкім болудың қиындығы да, жаңа мүмкіндіктері де бар. Енді мен тек жеке мүдде үшін жұмыс істей алмаймын - барлық іс-әрекеттер адамдардың игілігіне бағытталған. Міндеттемелер әлдеқайда күрделі болды. Мен жерлестерімнің үмітін ақтау үшін бар күшімді саламын».
«Арал проблемасы жаһандық күрделі мәселе. Арал Қырғызстан мен Өзбекстан арқылы өтетін Сырдариядан су алады, бірақ қазір Әмудариядан су жоқ. Бүгінде мұнда заманауи су қоймалары мен су электр стансалары салынып, түрлі ұйымдар бұл жағдайды шешуге күш салуда. Болашақта бірігіп, бір ел болып әрекет етсек, Кіші Аралды сақтап қалуға мүмкіндік туады. Ол үшін жан-жақты ойластырылған интеграцияланған жүйе қажет, қазірдің өзінде жұмыс жүргізілуде. «Бұл шаралар тезірек жүзеге асады деп шын жүректен үміттенемін», - дейді әкім. Мен өз болашағымды болжай алмаймын, бірақ шын ниетімізбен жақсы жетістіктерге жетеміз деп үміттенемін. Мемлекеттің негізі – отбасы. Одан кейін – туған ауылың, одан кейін аудан, облыс, сайып келгенде, Республика. Әрбір азамат нағыз патриот сияқты өз отбасына, туған жерге қамқор болса, Қазақстанның болашағы жарқын боларына шын жүректен сенемін!».
«Арал проблемасы жаһандық күрделі мәселе. Арал Қырғызстан мен Өзбекстан арқылы өтетін Сырдариядан су алады, бірақ қазір Әмудариядан су жоқ. Бүгінде мұнда заманауи су қоймалары мен су электр стансалары салынып, түрлі ұйымдар бұл жағдайды шешуге күш салуда. Болашақта бірігіп, бір ел болып әрекет етсек, Кіші Аралды сақтап қалуға мүмкіндік туады. Ол үшін жан-жақты ойластырылған интеграцияланған жүйе қажет, қазірдің өзінде жұмыс жүргізілуде. «Бұл шаралар тезірек жүзеге асады деп шын жүректен үміттенемін», - дейді әкім. Мен өз болашағымды болжай алмаймын, бірақ шын ниетімізбен жақсы жетістіктерге жетеміз деп үміттенемін. Мемлекеттің негізі – отбасы. Одан кейін – туған ауылың, одан кейін аудан, облыс, сайып келгенде, Республика. Әрбір азамат нағыз патриот сияқты өз отбасына, туған жерге қамқор болса, Қазақстанның болашағы жарқын боларына шын жүректен сенемін!».
«Менің туған жерім – менің болмысымның маңызды бөлігі. Табиғатымызды қорғауға талпынған осындай жобалардың арқасында жақын болашақта қалада экологиялық мәселелер көп болмайды деп сенемін», - деді 11-сынып оқушысы, «Aral Oasis» қоғамдық ұйымының волонтері Жансая Ақпаева.
Он алты жасар Жансая тек қазақ және ағылшын тілдерін біледі. Ол Италияға немесе Германияға барып, тәлімгер, тәрбиеші болуды армандайды.
«Табиғатымызды, қоршаған ортаны сақтау және қорғау әркімнің міндеті деп ойлаймын. Қазіргі уақытта адамдар көптеген экологиялық проблемалармен бетпе-бет келіп отыр. Мен волонтер ретінде жергілікті қауымдастықтарға арналған хабарландыруларды қазақ тіліне аударамын. Ата-анам мені барлық жағынан қолдап, жігерлендіреді. Олар Арал теңізінде тұрып, жұмыс істейді. Әкем мектепте жұмыс істейді, анам үй шаруасындағы әйел. Жеңгем жергілікті мектепте мұғалім. Былайша айтқанда, оған қарап, мен оған ұқсағым келеді», - деп бөліседі Жансая.
«Табиғатымызды, қоршаған ортаны сақтау және қорғау әркімнің міндеті деп ойлаймын. Қазіргі уақытта адамдар көптеген экологиялық проблемалармен бетпе-бет келіп отыр. Мен волонтер ретінде жергілікті қауымдастықтарға арналған хабарландыруларды қазақ тіліне аударамын. Ата-анам мені барлық жағынан қолдап, жігерлендіреді. Олар Арал теңізінде тұрып, жұмыс істейді. Әкем мектепте жұмыс істейді, анам үй шаруасындағы әйел. Жеңгем жергілікті мектепте мұғалім. Былайша айтқанда, оған қарап, мен оған ұқсағым келеді», - деп бөліседі Жансая.