Гаухарбек Сатекеев
Гаухарбек Сатекеев, агроном-почвовед, заместитель директора государственного природного заповедника «Барсакельмес»:
«Любовь к природе и родным местам сыграла свою роль. Родившись и выросши в сельской местности Аральского района, я чувствовал близость к этим местам. Работа в заповеднике стала для меня естественным выбором. (…) Хочется верить, что все работы завершатся успешно, и воды Малого Арала вновь дойдут до города Арал. Это моя искренняя мечта».
Гаухарбек Сатекеев родился в 1978 году в Аральском районе. Большинство его братьев учились в сельскохозяйственном институте, и он решил продолжить семейную традицию и поступил на агрономию.


«Думаю, любовь к природе и родным местам сыграла свою роль. Родившись и выросши в сельской местности Аральского района, я чувствовал близость к этим местам. Работа в заповеднике стала для меня естественным выбором, — рассказывает Гаухарбек. — Когда я только начал работать в заповеднике в 2001 году, рядом ещё была морская вода. Мы даже ходили купаться. Сейчас этих вод уже нет. Тогда остатки Арала находились значительно дальше, чем сейчас. После восстановления Северного Малого Арала море вновь приблизилось, но те времена были совершенно другими».
Когда Гаухарбек пришёл работать в «Барсакельмес», площадь заповедника составляла чуть меньше 17 гектаров. Со временем ему удалось способствовать увеличению территории в 10 раз, включая добавление участка «Кыскакулан».


«Я собирал все необходимые научные обоснования для этого. В ходе работы мне приходилось сотрудничать с другими учеными, посещать различные территории вблизи Барсакельмеса, проводить исследования и вносить вклад в научно-технические разработки. Например, одним из таких достижений стало расширение заповедника за счёт добавления участка «Дельта». Это одно из моих самых значимых достижений», — считает сотрудник заповедника.

Говоря о будущем, Гаухарбек Сатекеев полон надежд: «В настоящее время мы переживаем период маловодья, который наступил после периода обильной воды, наблюдавшегося 5-6 лет назад. Мы надеемся, что ситуация улучшится, и больше воды начнёт поступать из Сырдарьи. Это позволит продолжить процесс наполнения Северного Малого Арала, перейдя ко второму этапу проекта, когда вода сможет достичь города Арал. Все необходимые проекты уже разработаны, остаётся только приступить к их реализации. Очень важно поддержать эти проекты финансово, чтобы обеспечить поступление воды через Сырдарью в достаточном объёме и направить её в Арал. Конечно, строительство плотины — это долгосрочный процесс, и завершить его за 5-6 лет будет сложно. Однако хочется верить, что все работы завершатся успешно, и воды Малого Арала вновь дойдут до города Арал. Это моя искренняя мечта».
Гаухарбек Сәтекеев, агроном-топырақтанушы, «Барсакелмес» мемлекеттік табиғи қорығының директорының орынбасары: «Табиғат пен туған жерге деген сүйіспеншілік өз рөлін атқарды. Арал ауданының ауыл-аймағында туып-өскендіктен өзімді осы жерге жақындығымды сезіндім. Қорықта жұмыс істеу мен үшін шынайы таңдау болды. (...) Барлық жұмыс ойдағыдай аяқталып, Кіші Аралдың суы қайтадан Арал қаласына жетеді деп сенгім келеді. Бұл менің шынайы арманым».
Гаухарбек Сәтекеев 1978 жылы Арал ауданында дүниеге келген. Ағаларының көпшілігі ауылшаруашылық институтында оқып, отбасылық дәстүрді жалғастыруды ұйғарып, агрономия мамандығына түседі.

«Табиғатқа, туған жерге деген сүйіспеншілік өз рөлін атқарды деп ойлаймын. Арал ауданының ауыл-аймағында туып-өскендіктен өзімді осы жерлерге жақындығымды сезінемін. Қорықта жұмыс істеу мен үшін шынайы таңдау болды», – дейді Гаухарбек. — Мен қорықта 2001 жылы алғаш жұмыс істей бастағанда, сол маңда әлі теңіз суы болатын. Біз тіпті суға жүзуге де бардық. Бұл сулар енді жоқ. Ол кезде Арал теңізінің қалдықтары қазіргіден әлдеқайда алыс болатын. Солтүстік Кіші Аралды қалпына келтіргеннен кейін теңіз қайтадан жақындады, бірақ, сол кездер мүлде басқа еді».

Гаухарбек «Барсакелмеске» жұмысқа келгенде қорық аумағы 17 гектардан сәл аз болатын. Уақыт өте ол аумақты 10 есе ұлғайтуға, соның ішінде «Қысқақұлан» учаскесін қосуға өз үлесін қосты.

«Мен бұл үшін барлық қажетті ғылыми дәлелдемелерді жинадым. Жұмыс барысында басқа ғалымдармен бірлесе жұмыс істеп, Барсакелмес маңындағы түрлі аймақтарды аралап, ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізіп, ғылыми-техникалық жетістіктерге үлес қосуға тура келді. Мысалы, осындай жетістіктердің бірі «Дельта» бөлімін қосу арқылы қорық аумағын кеңейту болды. Бұл менің елеулі жетістіктерімнің бірі», – дейді қорық қызметкері.

Гаухарбек Сәтекеев болашақ туралы айта келе: «Біз қазір 5-6 жыл бұрын байқалған мол су кезеңінен кейін келген судың аздық кезеңін бастан кешіріп жатырмыз. Жағдай түзеліп, Сырдариядан көбірек су аға бастайды деп сенеміз. Бұл Солтүстік Кіші Аралды толтыру үдерісін жалғастырып, жобаның екінші кезеңіне, яғни су Арал қаласына дейін жетуге мүмкіндік береді. Барлық қажетті жобалар әзірленді, оларды жүзеге асыруға кірісу ғана қалды. Сырдария арқылы жеткілікті көлемде су ағынын қамтамасыз етіп, Арал теңізіне бағыттау үшін бұл жобаларды қаржылай қолдау өте маңызды. Әрине, бөгет салу ұзақ уақытты қажет ететін процесс, оны 5-6 жылда аяқтау қиынға соғады. Дегенмен, барлық жұмыс ойдағыдай аяқталып, Кіші Аралдың суы қайтадан Арал қаласына жетеді деп сенгім келеді. Бұл менің шынайы арманым».